اخبار و مقالات صنعت

کاربرد و خصوصیت گرانیت ها

کد مطلب: 12944
تاریخ انتشار: شنبه, ۱۰ آبان ۱۳۹۳ ۱۱:۰۶
بازدید: 8020
پرینت
ایمیل

کاربرد گرانیت
اختصاصی سایت صنعت : گرانیتها هم به صورت خرد شده و به صورت قواره مورد استفاده قرار می گیرند. در حالت خرد شده معمولا در اجزاء بتون، در جاده سازی، زیرسازی راه آهن، تزئین پیاده روها ، . . . کاربرد دارد. به صورت قواره در سنگ ساختمانی در قسمتهای بیرونی و داخلی ساختمانها و در بناها یا دیواره ها ، در مجسمه سازی، زیربنای تأسیسات اسکله ها، سنگ فرش خیابانها و .. کاربرد دارد.
گرانیتها به علت سختی زیاد، شفافیت، زیبایی خیره کننده، تنوع رنگها و طرح ها در بازار جهانی به عنوان یک سنگ تزئینی گران قیمت مورد استفاده قرار می گیرد. گرانیتهای روشن و قرمز و صورتی به علت رنگ، بسیار ارزنده است و در بازار جهانی جایگاه ویژه ای دارد.

خصوصیات مهم گرانیت ها
این خصوصیات به دو دسته خصوصیات گرانیت ساختمانی و خصوصیات گرانیت خرد شده تقسیم بندی می شود.

گرانیت ساختمانی گرانیت ساختمانی
الف )رنگ: از جمله خصوصیات مهم گرانیت ساختمانی رنگ است . رنگ این نوع سنگ ها معمولا بر حسب نوع و مقدار فلدسپات مشخص می شود ممکن است به رنگ خاکستری و صورتی کمرنگ تا صورتی و یا قرمز دیده میشود. رنگ خاکستری روشن تا تیره عمدتا توسط فلدسپات و کوارتز و بیوتیت و هورنبلد مشخص می شود. یکنواختی رنگ در کلیه قسمتهای ذخیره فاکتور مهم است زیرا یکنواختی باعث بالا رفتن قیمت می شود .
ب ) بافت: مساله مهم در مورد گرانیتها بافت آنها است . بافت گرانیتها ممکن است از دانه های ریز تا دانه های درشت متغیر و گاهی نیز دارای بافت پرفیری باشند. ریزی یا درشتی بافت تاثیر آنچنانی بر کیفیت سنگ ندارد بلکه این یکنواختی بافت است که نقش مهمی ایفاء می کند. زیرا ذخایر بسیاری هستند که به علت عدم یکنواختی بافت فاقد ارزش اقتصادی هستند. نه تنها یکنواختی در بافت بلکه یکنواختی در پراکندگی کانیها نیز بسیار با اهمیت است و حتی المقدور باید تجمع وصفی کانیها در سنگ مورد استفاده کم باشد. یا وجود نداشته باشد البته ممکن است سنگهای مختلف مثل گنایسهای گرانیتی و غیره توسط تجمع کانیها بخصوص و لایه های یک در میان تیره و روشن در پرداخت حالت دلپذیری ایجاد نماید که باعث بالا رفتن ارزش اقتصادی می شود.
ج) سختی: بعلت وجود کانیهای زون کوارتز با سختی 7 هورنبنلد و فلدسپات با سختی 5 تا 6.5 گرانیت یک سنگ بسیار سخت بوده و در نتیجه این عامل سبب هزینه زیاد در استخراج و برش و پرداخت آن گردیده است و نسبت به سایر سنگهای ساختمانی خیلی گران تر تمام می شود. 
د ) تخلخل: بعلت اینکه سنگ گرانیت سنگی است کامپکت معمولا دارای تخلخل کم است طبق آزمایشات انجام شده روی صدوشانزده نمونه گرانیت تخلخل نمونه ها از 0.4 تا 3.84 درصد متغیر بوده است و به طور متوسط به حدود 1.29 درصد بالغ می شود.
هـ) خواص مقاومتی گرانیتها: از نقطه نظر کانیها هرچقدر مقدار کوارتز گرانیت ها بیشتر باشد مقاومت گرانیت بیشتر می شود مقدار فلدسپات و بخصوص میکا زیاد باشد مقاومت آن کمتر خواهد بود. مقاومت گرانیت ها هنگامی افزایش می یابد که به جای بیوتیت هورنبلد و یا اوژیت وجود داشته باشد یا اینکه کانیهای میکا و هورنبلد با هم ظاهر شوند. در گرانیتهای پرفیری مقاومت سنگ کم می گردد.
و) پایداری در مقابل هوازدگی: پایداری گرانیت در هوا بستگی به درجه تازگی فلدسپات و میزان میکا بافت و تخلخل آن دارد. گرانیت در آب و هوای مرطوب چنانچه بدون درزه باشد در مقابل هوازدگی بسیار مقاوم است . اگر در گرانیت پیریت وجود داشته باشد در مقابل هوازدگی تبدیل به اکسید آهن و اسیدسولفوریک می شود. و بدین ترتیب لکه های اسید قهوه ای رنگ حاصل سنگ را خیلی بد منظره می کند. جالب توجه است که پایداری گرانیتها در مقابل هوا موقعی که صیقل باشند قوق العاده افزایش می یابد.

گرانیت خردشده گرانیت خرد شده :
مهمترین خصوصیت برای گرانیت خرد شده عبارتند از:
-ظاهر خشن جهت مقاومت در مقابل تراکم
-سختی جهت مقاومت در مقابل سایش
-سالم بودن جهت مقاومت در مقابل یخ زدگی و گرم شدگی مکرر
دو خصوصیت اول و دوم قیمت تمام شده سنگ را مشخص می کند زیرا خشن بودن سنگ در انفجار سنگ موثر بوده و سختی سبب سایش سنگ شکن ها و سایر ماشین آلات می شود. درجه سالم بودن سنگ نیز نوع مناسب بودن مصرف آن در موارد مختلف معین می نماید. معمولا اکثر گرانیت های دانه متوسط خصوصیات فوق را در نسبت های لازم به عنوان یک سنگ خرده جهت هر نوع مصرفی دارند.

ویژگی های ساختاری توده های گرانیتی
اکثر گرانیت ها صرفنظر از منشاء آنها دارای صفات ویژه مشترکی هستند. این ویژگیها برای تولید کنندگان سنگ های خرد شده مهم نبوده اما برای استخراج گرانیت ها به عنوان سنگهای ساختمانی از اهیمت زیاد برخوردار است. برای یک ناظر معمولی و حتی برای یک زمین شناس، توده گرانتی در کارگاه استخراج ظاهرا ممکن است بدون جهت بندی و ساختهای داخلی به نظر برسد اما با وجود این در اکثر گرانیتهای ساختهای داخلی به شرح زیر کشف گردیده است.

الف ) ریفت و گراین
به راحت ترین جهت جدایش و به دومین جهت جدایش آسان در گرانیت ها اطلاق می شود. جهت دیگری که تقریبا عمود بر دو جهت مذکور می باشد هاردوی نامیده می شود. مطابق تحقیقات در سالح 1923 میلادی که مطالعات مفصلی روی این خصوصیات گرانیت ها انجام داده است متشکل از ترکهای بسیرار کوچکی در حدود 0.09-1.3 میلیمتر می باشد که کانی های کوارتز را قطع کرده است و در فلدسپات امتداد یافته و به تشکیل دو جهت نامحسوس قابل انشقاق با زاویه موازی یا در مطابقات با صفحات بسیار ریز حفرات مایعات محبوس شده در دانه های کوارتزها هستند . کانی های ثانویه مانند سریسیت و لیمونیت در داخل ترکها ریفت و گرین تشکیل می شود. این ترکها تصور می شود پایدارترین خصوصیات گرانت ها را از بدو تشکیل آنها باشد.

ب ) جوینت
معمولا در گرانتیها نیز مانند سنگهای دگیر تحت فشار ناحیه ای حاصل می شود . جوینت ها در دو سری عموی بر هم حاصل می شوند البته جوینت های قوسی و نامنظم نیز ممکن است تشکیل بشوند. برای تولید کنندگان گرانت ها در مورد جوینت ها قابل اهمیت است .
الف)فاصله تکرار
ب) هوازدگی جوینت ها
اگر دو سری جوینت ها نسبت به هم حدود 10 الی 30 فوت فاصله داشته باشد ممکن است بلوکهای قائم الزاویه ای حاصل شوند کارگاه منظم و سیستماتیک استخراج شود اما اگر جوینت ها خیلی به هم نزدیک باشند گرانیت برای امور ساختمانی بدون فایده است . سنگ هوازده نیز معمولا مورد پسند نیست اما اگر بسیار سالم بوده و به مقدار فراوان باشد میتواند به عنوان یک معدن سنگ تزئینی استخراج شود.

ج ) ساخت صفحه ای
ساخت لایه ای به جدایش توده های گرانیتی در امتداد موازی با سطح سنگهای بستر خودگفته می شود. لایه ها معمولا توده های کشیده یا عدسی های نازکی هستند که با افزایش عمق زخیم تر ، منظم تر و پهن تر می گردند. این ساخت ارتباطی به ریفت و گرین وجوینت نداشته و مستقل از آنها عمل می کند. عرض لایه های حاصل شده تا 320 فوت در بعضی از کارگاه ها دیده شده است . لایه لایه شدن گرانیها منحصر کارگاهای استخراج نبوده و در برون زدگی های گرانیت نیز دیده می شود که خود مسئله گیج کننده بوده و منشاء آنها سالهاست که مورد بحث زمین شناسان است . به نظر می رسد در سال 1943 میلادی این ساخت در گرانیت های ایالت ماساچوست و یکی دیگر از ایالت های آمریکا از کاهش فشار حاصل از تخریب و فرسایش دوره قبل از توسعه یخچالها حاصل شده است که ظاهرا به نظر می رسد تحت فشار حاصل شده است لذا در سال 1955 میلادی خاطر نشان می سازد که در این حالت صفحاتی توسط یک فشار افقی ناحیه ای حاصل شده و احتمالا تخریب و کاهش وزن قسمت فوقانی در تشکیل آن اندازه فشار نداشته است در هر حال این ساخت در تمام گرانیت ها عمومیت نداشته و در همه توده گرانیت ها نیز توسعه پیدا نمی کند و برای شناخت منشاء آن مسایل زیادی باقی است که باید روشن شود.

د ) انبساط
صفت دیگری که در مورد استخراج گر انیت ها باید یادآوری شود انبساط توده گرانیتی در طرفین می باشد. این کشش آمدگی خصوص در استخراجهای نوع روباز مقدار 1.2 اینچ انبساط در یک توده با طول 100 فوت مسئله ای معمولی است و حتی بیشتر از این دیده شده است . نیروهای های حاصل دارای قدرت کافی برای جدا کردن توده ها در امتداد دیواره نازک بین سونداژهای حفر شده بوده و یا ممکن است سوراخ سونداژها را بسته و اگر انبساط در حین حافری انجام شود ممکن است مته در سنگ گیر کرده و حرکت ننماید لذا در کارگاه های بزرگ استخراج ، کانالهایی برای خنثی کردن اثر این کشش های ایجاد و سپس عملیات استخراج را آغاز می نمایند.
در بعضی از کارگاهها در بلوک های بزرگ ترک هایی در گوشه های آن با زوایای مایل نسبت به ریفت و گرین حاصل می گردد. برای اجتناب از آسیب دیدن سنگ از این خاصیت توصیه می شود از بلوک های نسبتا کم عرض تر و برش های تنگ تر و عمیق تر زده استفاده شود.

انبساط به سمت قسمت فوقانی سنگ معمولا توسط جدایش صفحه ای خنثی و یا خیلی ساده کمی بالا می آید اما انبساط های جانبی به علت محبوس شدن نیروی فراوان آن سبب آسیب دیدن سونداژها و یا از بین رفتهن مته حفاری و ... می شوند. نفوذ دایکها معمولا در هر سنگی اعم از آپلیت، پگماتیت یا بازالت ها آن را فاقد ارزش برای ساختمان می کند و از رگه های کوارتز نیز همچنین باید در بلوک ها اجتناب نمود. وجود خالهای سیاه حاصل از تجمع کانیهای تیره نیز در پرداخت به سنگ لطمع زده و مورد پسند نمی باشد. رگه و خطوط مویی ممکن است در سطح ناصاف سنگ ها دیده نشود اما چون در سنگ پرداخت شده ظاهر می گردند و خصوصا وقتی مستقل از جوینت ها و در صورت نامنظم عمل کنند اشکال تولید می نماید.

تهیه و تنظیم: سایت صنعت  www.sanat.me 

منبع: کتاب سنگ و صنایع وابسته ساختمان ج 3 



+ 2
مخالفم - 0

اخبار و مطالب تصادفی:


تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

کد امنیتی
کدجدید